مرتضي نيداوود (???? خورشيدي در تهران - ? مرداد سال ????) از نوازندگان شهير تاريخ موسيقي ايران بود.
در کودکي استعداد موسيقي وي آشکار شد و پدرش «بالا خان» که خود اهل موسيقي بوده و با تار و تنبک آشنايي داشت، او را به درس آقا حسينقلي استاد تار برد.
مرتضي خان دو سال نزد آقا حسينقلي و سه سال نزد شاگر برجسته او درويش خان رديف موسيقي و تار نوازي را آموخت و موفق به
دريافت نشان «تبرزين طلايي»، که به شاگردان ممتاز داده ميشد، گرديد. در اوايل بيست سالگي اقدام به تأسيس کلاسي براي تدريس تار و رديف موسيقي ايراني نمود که بعدها پس از مرگ نابهنگام استاد درويش خان ادامه آموزش شاگردان استادش را نيز برعهده گرفت.آشنايي او با قمرالملوک وزيري در يک محفل خصوصي منجر به کشف يکي از بزرگترين استعدادهاي آواز ايراني ميشود که در ادامه به همکاري آن دو انجاميده و قمر با آموختن از او بسياري از ترانههاي مشهور خود را اجرا کرد. بيشتر تصنيفها و آوازهاي قمر از سال ???? به بعد با تار مرتضي خان نيداوود همراه بوده است.
ني داوود پس از تأسيس راديو مانند هنرمندان ديگري چون رضا محجوبي، علي اکبر شهنازي، حبيب سماعي، ابوالحسن صبا و موسي معروفي، به همکاري با راديو پرداخت. او براي خوانندگان معروفي چون قمرالملوک وزيري، ملوک ضرابي، روح انگيز، اديب خوانساري، جواد بديع زاده و غلامحسين بنان تصنيف ساخته يا با آوازشان تار نواخته است.
وي در سال ???? اقدام به اجرا و ضبط در حدود ??? گوشه از رديف موسيقي ايراني نمود که به دلايلي نامعلوم هنوز منتشر نشدهاند. وي در سالهاي پس از انقلاب نيز به فعاليتهاي موسيقي خود به صورت محدود ادامه داده و در همين سالها پيش درآمد اصفهان را به شيوهاي نو براي ارکستر بزرگ تنظيم نمود که موسيقي اصلي سريال هزار دستان به حساب ميآيد.
از ميان آفريده هاي او علاوه بر مرغ سحر، مي توان از تصنيف هايي چون شاه من، ماه من، مرغ حق و آتش دل، و نيز پيش درآمد اصفهان ياد كرد كه هنوز جاذبه خود را حفظ كرد ه است.
گفتني است كه در سال هاي پس از انقلاب، مرتضي حنانه، اين پيش درآمد او را به شيو ه اي نو، براي اركستر بزرگ تنظيم كرده كه موسيقي اصلي سريال هزار دستان ساخته علي حاتمي است.
مرتضي ني داود در سال ،???? يكي دو سالي پس از انقلاب اسلامي رهسپار ايالات متحده آمريكا شد و ده سال پس از آن، يعني در دوم مرداد ماه سال ???? در سن نودسالگي و در ديار غربت چشم از جهان فروبست . در همين سال استاد محمدرضا شجريان با اجراي تصنيف مرغ سحر در کنسرت سروچمان ياد و خاطر اين مرد بزرگ موسيقي ايران را گرامي داشتند.
در پايان به دو اثر استاد ني داوود با صداي استاد آواز ايران و فرزند ايشان گوش مي دهيم .